Evde Ramazan Pidesi Tarifi: Yumuşacık, Lezzetli ve Tam Kıvamında
İftar sofralarının gözdesi sayılan Ramazan pidesini evinizde tam kıvamında hazırlayabilirsiniz. Anadolu ve Osmanlı geleneğini devam ettirmek amacıyla hazırlanan bu pideler, 11 ayın sultanını müjdeler ve sadece Ramazan ayında satılır. Kokusuyla etrafa heyecan katan sıcacık Ramazan pideleri, iftarı bekleyen kişilerin vazgeçilmez lezzetidir.
Farklı damak tatlarına hitap eden Ramazan pidesi, susamlı ve yumurtalı gibi seçenekleriyle sofralara lezzet katar. Ramazan ayını simgeleyen pide için iftar öncesinde fırın kuyruğu beklemek yerine bu lezzeti evinizde pişirebilirsiniz.
Ayrıca evde yapıldığı zaman dışarıdaki fiyatın çok çok daha altında bir tutara mâl olan Ramazan pideleri, uzun süre buzlukta saklanabilir. Hem ekonomik olması hem de lezzeti açısından evde Ramazan pide tarifi, son dönemlerde sık sık araştırılmış ve denenmiş bir lezzettir.
Ramazan ayı gelmeden çok miktarda hazırlayıp buzdolabı stoğu yapabileceğiniz bu pideler, her sofraya taze taze çıkarabileceğiniz kurtarıcı bir tariftir. İftar ve sahur bereketinin simgesi hâline gelen Ramazan pidesini tüm detaylarıyla hesaplanmış, pratik ve tam kıvamında bir tarifle evinizde hazırlayabilirsiniz. Özellikle tam buğday ve siyez gibi un çeşitlerini tüketmek isteyenlerin tarifi istedikleri şekilde yorumlayıp güncellemesi mümkündür.
Dışarıdaki hazır ürünleri almak yerine evde hazırlayıp ne yediğini bilmek isteyenlerin denemesi için tam kıvamında Ramazan pidesi tarifini sizlerle paylaşıyoruz. Hiç yorulmadan ve ekstra malzemeye ihtiyaç duymadan, Anadolu geleneğini evlerinize taşıyan bu tarifi tüm detayları ve püf noktalarıyla yazımızda bulabilirsiniz.
Ramazan Pidesi Nedir?
Türk mutfağının kadim bir lezzeti olan Ramazan pidesi, üzerine sürülen şifa karışımı sayesinde buram buram kokan ekmek türüdür. Sadece Ramazan ayında üretilen bu pideler, iftar ve sahur saatlerinde fırınlarda satılır. İftar sofralarına görüntüsü ve lezzetiyle zenginlik katan Ramazan pidesi, bu ayın manevî önemini de vurgularcasına özel olarak hazırlanır.
Anadolu kültürünün Fars ve İran kültürüyle harmanlandığı Selçuklu döneminden itibaren, pide kavramı Türk mutfağında yerini almıştır. Farsça pita kelimesinden dilimize geçen pide tanımı, Orta Asya geleneklerinde de farklı isimlerle kendini gösteren bir lezzettir. Hem kültürel hem de sosyolojik açıdan Türk mutfağına oldukça uyan pide, Anadolu’da hızla kabul görüp yayılmıştır.
16. Yüzyıl sonrasında geleneksel bir boyut kazanan Ramazan pidesi, her yıl fırıncılar tarafından üretilmiştir. Ramazan ayı sevincini kutlamak ve bereketle temsil etmek amacıyla hazırlanan bu pideler hem sarayın hem de halkın severek tükettiği lezzetler hâline gelmiştir.
Osmanlı saray mutfağında sadece Ramazan pidesi yapmakla görevlendirilmiş özel ustalar yer alır. Sadece iftar sofraları için ayrılan fırınlarda, ustalar Ramazan pidesi hazırlamıştır. Geleneksel ve manevî duyguların üst seviyede yaşandığı Osmanlı döneminden itibaren, Ramazan pidesi alışkanlığı Anadolu insanının vazgeçilmezidir.
Osmanlı zamanında ortaya çıkıp yüzyıllardır bu topraklarda varlığını sürdüren Ramazan pidesi, iftar heyecanını paylaşmanın ve bu ayı hevesle beklemenin simgesi hâline gelmiştir. Yuvarlak ve oval şekilde açılmış ekmek hamurunun üzeri, elle dilim dilim şekillendirilir. Klasik tırnaklı pide ve lavaştan farklı olarak Ramazan pidesinin hamuru yumuşacıktır.
Yumurta sarısı, susam ve çörekotu gibi lezzetlerle süslenen Ramazan pideleri, normal ekmeklerden ayrılır. Bol malzemesiyle bereketi temsil eden bu pide, yılın her dönemi tüketilen ekmek cinslerinden ayrışır. Yumuşacık dokusuyla uzun süre bayatlamayan Ramazan pidesi için özel bir hamur hazırlanır. Klasik ekmek hamuru ile Ramazan pidesi hazırlamak mümkün değildir. Bu sebepten birçok fırın, Ramazan ayında sadece pide üretir ve normal ekmek satışını kısıtlar.
Fırınların önünde kuyrukların oluşmasıyla satışın başladığını haber veren Ramazan pidesi, iftar heyecanına heyecan katar. Üretiminden sofralara kadar birçok aşamada emek ve sabrı temsil eden Ramazan pidesi, diğer aylarda satılan bir ürün değildir. Bu tarifi klasik pide ve lavaşlardan ayıran en belirgin yönü, nar gibi kızarmış görüntüsüdür.
Ramazan Pidesi için Gerekli Malzemeler
Fırından alınmış gibi tam kıvamında Ramazan pidesi hazırlamak için çok fazla malzemeye ihtiyaç duyulmaz. Temelinde normal ekmek hamuruyla benzer malzemelerin kullanıldığı yumurtalı Ramazan pide tarifi, teknik detaylarla istenen kıvama getirilir. İsteğe göre pidenin üzerine sürülen malzemelerde ekstraya gitmek ve tarifi zenginleştirmek mümkündür.
Tam ölçülü Ramazan pide tarifi ile bu lezzeti dilediğiniz zaman evinizde hazırlayabilirsiniz. Verdiğimiz tarifle elde edilen her bir pidenin ağırlığı ortalama 300 grama denk gelir. Ramazan pidesinin hamuru ve üstü için gerekli malzemeleri, aşağıdaki listede ölçülü şekilde bulabilirsiniz.
Hamur için:
- 5 su bardağı baklavalık/böreklik un
- 2,5 su bardağı ılık içme suyu
- ½ paket yaş maya veya 1 paket hızlı kabaran instant maya
- 1,5 tatlı kaşığı tuz
- 1 tatlı kaşığı şeker
Üzerine Sürülen Şifalı Sos için:
- 1 yemek kaşığı yoğurt
- 1 adet yumurta
- Süslemek için susam ve çörekotu
Evde Ramazan Pidesi Nasıl Yapılır? (Adım Adım)
Ramazan pidesinin hazırlığında hamurun yoğrulması ve mayalanması gibi birkaç farklı işlemden geçmek gerekir. Tüm aşamalara dikkat etmeniz fırından alınmış kadar lezzetli ve yumuşacık Ramazan pideleri evde hazırlamanızı sağlar. Ramazan pidesi için izlenecek adımları yoğurma, mayalama ve pişirme olarak kademeli şekilde aşağıda bulabilirsiniz.
Hamurun Hazırlanması
- İlk olarak aktifleşmesi amacıyla yaş maya, küçük bir kasenin içinde ufalanır. Mayanın canlanması için şeker ve 1 su bardağı ılık su ilave edilip hafifçe karıştırılır.
- Ön mayalama süreci için gerekli olan bu adımda mayanın suya tamamen karışması sağlanır. Kuru maya kullanılması durumunda aktifleşmesi için karışımın üzeri kapatılır ve 10 dakika kadar köpürmesi beklenir.
İnstant maya ile hazırlanan hamurlarda ön işleme gerek kalmaz. Mayanın doğrudan unun içine eklenmesi yeterlidir.
- Ramazan pidesi hamurunun hazırlığında geniş bir yoğurma kabına ihtiyaç vardır. 5 su bardağı un ve tuz yoğurma kabına alınır. Unun ortasına çukur açılıp hazırlanan mayalı karışım ve 2,5 bardak su ilave edilir.
- Kalan su, unun ortasındaki çukura ilave edilir ve kenardan ortaya olacak şekilde yavaşça yoğrulmaya başlanır.
- Tüm malzemelerin birbiriyle özleşmesi ve glutenin açığa çıkması için birkaç dakika boyunca hiç durmadan yoğurmaya devam edilir. Pidelerin yumuşak kalması açısından oldukça cıvık kıvamlı bir hamura ihtiyaç vardır.
Hamuru toplarken elinize yapışmasını önlemek için ara ara elinizi ıslatıp yoğurmaya devam edebilirsiniz. Bu aşamada 5 su bardağı un miktarının üzerine ekleme yapmamaya özen gösterilmesi gerekir.
Mayalama Süreci
Ramazan pidesi hamurunu iyice yoğurduktan sonra mayalanma aşamasına geçilir. Glutenin açığa çıkması ve mayanın çalışması amacıyla kabın üzeri streçlenir. Strecin tüm yüzeyi kapladığından ve kabın içine hava girmediğinden emin olmak gerekir.
Temiz bir mutfak bezi örtülüp oda sıcaklığında 40 dakika boyunca mayalama yapılır. Hamurun mayalandığını, streç filmin yukarı doğru şişip şişmediğini kontrol ederek anlayabilirsiniz. Hamur, normalin iki katı boyuta çıktığında mayalanma işlemi tamamlanmış demektir.
Pide Şekli Verme
Mayası gelen hamuru, ince bir tabaka un serpilmiş tezgahın üzerine dökerek birkaç defa yoğurmak ve fazla havasını almak gerekir. Hamura çok fazla baskı uygulamadan iki eşit parçaya bölünüp bezeler yapılır. Her hamur bezesi, ayrı ayrı pişirme kağıdı serilmiş tepsiye yerleştirip mayalanması için 25 dakika daha üstü kapalı bekletilir. Bu aşamada tepsi mayası alan hamurların üzerine sürmek için şifa sosunu hazırlayabilirsiniz.
Yoğurt ve yumurta sarısı bir kasede birleştirilip homojen kıvama gelene kadar çırpmak yeterlidir. Yumurta kokusundan rahatsız olmayanlar şifalı sosun içine beyazını da ekleyebilirler. Dışarıda satılan yumurtalı pideler, genellikle sarı ve beyazın beraber kullanıldığı sos ile hazırlanır. 25 dakika sonunda tepsi mayasını alan bezeler sırasıyla elle şekillendirilmeye başlanır. Hafif bastırarak ortadan kenarlara doğru hamur genişletilir.
Mayalı bir hamur olması sebebiyle bezeleri olabildiğince inceltmeye dikkat etmelisiniz. Havanın kenarlarda toplanması, pidenin üzerinde çıtır ve pofuduk kabarcıklar oluşmasını sağlar. Hazırlanan sosun yarısı, 1 bezenin üzerine dökülür ve parmaklarla baklava diliminde şekiller verilir. Pidenin üzerindeki çizgilerin pişerken kabarıp kaybolmaması için defalarca bastırmak gerekir. Ne kadar bastırılırsa baklava dilimleri o kadar belirgin hâle gelir. Son aşamada pidenin üzerine susam ve çörek otu serpilir.
Fırınlama Aşaması
Ramazan pidelerini pişirmek için fırının alt üst ayar 230 derecede, 10 dakika boyunca ısıtılması gerekir. Pidelerin yumuşaklığını koruması ve her yönünün eşit oranda pişmesi amacıyla ısıya dayanıklı bir fırın kabı su ile doldurulur. Fırının tabanına yerleştirilen kabın içindeki su, pişme sırasında buharlaşıp hava akışını ve nemi dengeler. Isının tüm fırında dolaşmasını ve nemle birleşmesini sağlayan buharlaşmış su, pidelerin kuruyup sertleşmesini önler.
Şekillendirilen pideler, fırının orta rafına yerleştirilip altı ve üstü kızarana kadar pişirilir. Fırının derecesi yüksek olduğundan pide hamuru çok hızlı pişecektir. Sık sık kontrol ederek pidenin yanmasını engelleyebilirsiniz. Verdiğimiz ölçüden iki adet büyük pide çıktığından iki ayrı tepside pişirme yapılması gerekir. Tepsileri aynı anda fırına vermek yerine ayrı ayrı pişirmek daha pratiktir. Tek seferde iki tepsiyi de pişirmek isteyenlerin alt ve üst sıradaki tepsilerin yerini sırayla değişmesi tavsiye edilir. Bu sayede her iki pidenin de alt ve üst sırası aynı oranda kızarır.
Ortalama 10 dakikada pişen pideler ilk sıcağını atması için fırından çıkarılır. Temiz bir mutfak örtüsü serili fırın tepsisine pideler yerleştirilir ve üzeri kapatılır. Pidenin sıcaklığıyla gelen buhar ve fazla nem örtüye hapsolur. Böylelikle hava ile pidenin kuruyup sertleşmesi de engellenir. İlk sıcağı çıkan Ramazan pideleri servise hazırdır.
Evdeki klasik elektrikli fırınlarda taş fırın lezzetinde pideler hazırlamak isterseniz bunun mümkün olduğunu söyleyebiliriz. Ev tipi fırınlar için özel ölçülerde hazırlanmış volkanik fırın taşlarını kullanıp, gerekli sıcaklık ayarlamasını yaptığınızda pideleriniz odun ateşinde pişmiş gibi çıtır ve yumuşak olur. Fırının en üst rafına ters çevrilerek takılan tepsinin üzerine pişirme taşı yerleştirilir. Fırının en yüksek ayarı olan 270 derecede, 30 dakika boyunca fırın ısıtılır.
Fırının alt üst ayarda, fansız şekilde çalıştırılması önemlidir. Fırının en üst rafındaki taşın üzerine mayalanmış pide yerleştirilir. En üst rafta ortama 10-15 dakika arasında pide tamamen pişer. Fırın sıcaklığı yüksek olduğundan pidenin üstü hızla kızarabilir. Bu aşamada kontrolü bırakmamak ve pidenin altının da çıtırlaşmasına dikkat etmek önemlidir. Fırın taşı olmayan kişiler, aynı sonucu en üst rafa ters şekilde yerleştirilmiş tepsiyi kullanarak veya fırının zemininde pideleri pişirerek de elde edebilirler.
Ramazan Pidesinin Yumuşak Olması için Püf Noktaları
Ramazan pidesi tarifinde istenen yumuşaklığı yakalamak için hamur kıvamının olabildiğince yumuşak tutulması gerekir. Sert bir hamur, mayalanma sonrasında istenen yumuşaklığı sağlamaz ve piştikten kısa bir süre sonra bayatlamaya başlar. Pide hamurunu 5 su bardağı unun üzerine çıkmadan yoğurmaya ve ele yapışan hamuru su ile toparlamaya dikkat etmek bu açıdan önemlidir.
Kullanılan unun kalitesine göre hamurun toparlanma süresi değişiklik gösterir. Baklava ve böreklik olarak adlandırılan birinci kalite unları kullanmak, pidenin istenen yumuşaklıkta olması için ilk kriterdir. Her tarifte kullanılan unun kalitesi değiştiğinden yoğurma aşamasında yarım su bardağı unu kenara ayırmak ve kontrollü şekilde eklemek daha doğrudur.
Hamurun daha yumuşak ve pofuduk dokulu olması için yaş maya tercih edilir. Uzun süre bayatlamayan, yumuşacık hamurların sırrı yaş mayadır. İmkân olmaması durumunda instant ve kuru maya seçenekleri de tercih edilebilir. Başta cıvık gibi görünüp ele yapışan pide hamurunu, hafif un serpilmiş tezgah üzerinde daha rahat yoğurabilirsiniz.
Hamuru birkaç defa tezgaha vurup tekrar toplamak içindeki glutenin ortaya çıkması ve kolayca işlenmesi açısından püf noktasıdır. Yoğurdukça hamurdaki gluten açığa çıktığından kısa sürede yapışkanlık azalır. Bu sürede elinizi hafifçe ıslatarak hamurun yapışmasını engelleyebilirsiniz.
Yumuşak hamurları işlerken spatula kullanmak tüm süreci kolaylaştırır. Hamur kazıyıcı yardımıyla tezgaha yapışan hamuru kısa sürede birleştirip istenen kıvama getirmek mümkündür. Mayalama süresini çok kısa veya uzun tutmak da hamurun kıvamını ve tadını bozan etkenler arasındadır.
Ortalama 45 dakikada gerekli boyutlara ulaşan pide hamurunu 25 dakika da tepsi mayasında dinlendirmek gerekir. Tepsi mayası sırasında da hacminin iki katına çıkan pide hamuru, daha yumuşak ve kıvamlı olur. Tepsi mayasının verilmemesi durumunda pideler kabarmaz ve sertleşir.
Ayrıca pişirme öncesinde mutlaka fırını ısıtmak ve hamuru soğuk fırına vermemek de önemli bir kriterdir. Soğuk fırına giren hamur söner ve kabarmadan pişmeye başlar. Tepsi mayasını almadan pişen pidelerin altı ve üstü gereğinden fazla kızarıp sertleşir. İçi hava kabarcıklarıyla ayrışmış, yumuşak ve dışı çıtır pideler için tepsi mayasına dikkat etmek ve 25 dakikalık sürenin üzerine çıkmamak gerekir.
Dikkatinizi Çekecek Diğer İçeriklerimiz:
